Zabıta aracı şoförü psikoteknik raporunu her durumda almak zorunda değildir. Belediyenin resmi tescilli zabıta aracını kullanan memur ya da kadrolu şoför için rapor yasal olarak şart koşulmamıştır, kararı kurum verir. Araç şoförüyle birlikte kiralanmışsa ve yüklenicinin yetki belgesine kayıtlıysa şoför SRC taşır ve raporunu 5 yılda bir yeniler. Raporu isteyen kurum personelini İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezine yönlendirir.
Direksiyondaki kişiye göre durum
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 44. maddesi zabıtanın kiralama yöntemiyle edindiği araçlardan da söz eder. Aynı görünümdeki ekip aracında bu yüzden dört farklı statüde sürücü bulunabilir. Ayrımı şoförün unvanı değil, ruhsat ve taşımanın ticari olup olmadığı yapar.
- Zabıta memuru, resmi tescilli araç, psikoteknik kuruma bağlı, SRC aranmaz
- Belediyenin kendi işçisi ya da sözleşmeli şoförü, aynı araç, psikoteknik kuruma bağlı, SRC aranmaz
- Belediye şirketi personeli, şirket adına tescilli araç, sonuç aracın ruhsatına ve işin niteliğine göre değişir
- Şoförüyle kiralanan araçta yüklenici şoförü, araç yetki belgesine kayıtlıysa SRC ve 5 yılda bir psikoteknik zorunlu
Resmi zabıta aracında dayanak nedir?
Zabıta ekip otomobili 4925 sayılı Kanunun 2. maddesindeki belediye otomobili istisnasına doğrudan girer. Panelvan ya da kamyonet tipindeki araçlar ise ruhsatları resmi olduğu sürece Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2/3-ç bendiyle kapsam dışına çıkar.
11 Mayıs 2021 tarihli değişiklik 34. maddenin birinci fıkrasına, kamu kurumlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde araç süren kamu personelinden mesleki yeterlilik belgesi aranmayacağını ekledi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün 29.11.2021 tarihli görüşü psikoteknik için de zorunluluk bulunmadığı yönündedir ve Emniyet Genel Müdürlüğünün aynı doğrultudaki yazısını aktarır. Görüşte alıntılanan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yazısı ise (e) bendi çerçevesinde değerlendirmeyi mümkün gördüğünden psikoteknikte belirleyici olan kurumun tercihidir.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3. maddesi 'şoför' sözcüğünü ticari tescilli motorlu taşıtı süren kişi için kullanır. Resmi aracı kullanan memur hukuken sürücüdür, ticari şoförlerin yükümlülükleri ona kendiliğinden geçmez.
Zabıta memuru alımında neler aranıyor?
Yönetmelikte sürücü belgesi ya da psikoteknik raporu şartı bulunmaz, sürücü belgesini belediyeler ilanda ekler. Bornova Belediyesinin Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün sitesinde yayımlanan 2025 ilanında başvurular 7 ile 11 Nisan arasında alındı, en az B sınıfı belge ve belgenin aslı ya da noter onaylı örneği istendi. Bakırköy Belediyesinin 17 ile 19 Kasım 2025 başvuru dönemindeki ilanı 30 kadro için B, 9 kadro için A2 sınıfı aradı ve iki ilanda da psikoteknik ya da SRC yer almadı. Sürücü belgesi istenmesi memuru ticari şoför yapmaz.
A2 şartı, 44. maddenin zabıta teşkilatına motosiklet ekibi kurma imkânı vermesiyle örtüşür. 13. madde ilanların son başvuru tarihinden en az 30 gün önce yayımlanmasını öngörür. Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 13/A maddesinde sayılan beş şart aşağıdadır.
- 657 sayılı Kanunun 48. maddesinde yer alan genel şartlar
- En az lise mezuniyeti
- Erkeklerde 1,67 metre, kadınlarda 1,60 metre boy ile boy ve kilo arasında 10 kilogramı aşmayan fark
- Sınav tarihi itibarıyla 30 yaşını doldurmamış olmak
- İlanda yazan asgari KPSS puanı
Şoförlü kiralık araçta yükümlülük kimde, sözleşmede ne sorulur?
5393 sayılı Belediye Kanununun 67. maddesi araç kiralamayı ihaleyle üçüncü kişilere gördürülebilecek işler arasında sayar, 70. maddesi de belediyeye şirket kurma imkânı verir. Kamu kurumlarına sürücülü hizmet veren otomobil işletmeleri, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 14. maddesi uyarınca kurumla yaptıkları sürücülü hizmet alımı sözleşmesini Bakanlığa sunarak A1 yetki belgesi alır. Bu araçta taşıma ticaridir, şoförden 34/1-a gereği SRC, 34/1-e gereği 5 yılda bir psikoteknik raporu istenir.
SRC muafiyeti metinde kamu personeli için yazılmıştır, belediye şirketi çalışanlarının bu ifadeye girip girmediği konusunda açık bir düzenleme yoktur. Şirket üzerinden şoför çalıştıran birimlerin iki belgeyi de dosyada araması bu belirsizlikte ihtiyatlı yoldur. Sözleşme hazırlanırken şu iki soru sorulur.
- Aracın ruhsatında ne yazıyor? İstisna yalnızca resmi olarak tescil edilmiş taşıt içindir, şirket adına ticari ya da hususi tescilli araç yararlanamaz.
- Araç bir yetki belgesine kayıtlı mı? Kayıtlıysa şoförün SRC belgesi ve güncel psikoteknik raporu dosyada bulunmalıdır.
Zabıta müdürlüğü şoför dosyasını nasıl yönetir?
Dosya, yukarıdaki dört statüye göre ayrılarak kurulur. Memur ve kadrolu şoför için rapor kurumun tercihiyse bu tercih iç yönergeye yazılır ve aynı görevdeki herkese aynı biçimde uygulanır. Yüklenici şoföründe yükümlülük yüklenicidedir, ama müdürlük işe başlamadan barkodlu e-Devlet belgesini görmek isteyebilir ve şoför değiştiğinde aynı belgeyi yeniden ister.
Rapor istenen personelde yenileme aralığını kurum belirler, ticari taşımacılıktaki 5 yıl bir başvuru noktasıdır ve kurum kendi ilanında farklı bir güncellik şartı koyabilir. Dosyada raporun tarihi ve barkodlu belge tutulur, sağlık verisi niteliğindeki test ayrıntıları istenmez. Zabıta memuru ilanına rapor şartı eklenecekse yönetmeliğin 13. maddesindeki 30 günlük duyuru süresi adaya testi ve psikiyatri muayenesini tamamlaması için zaman tanır, belge listesinde e-Devlet kaydının mı yoksa psikolog imzalı raporun mu isteneceği açıkça yazılmalıdır.
Bir başka takip noktası şoförün kendi ehliyetidir. Trafik kuralları resmi araç sürücüsü için de geçerlidir ve 7574 sayılı Kanun bazı ihlallerde ehliyetin iadesini psikoteknik değerlendirmeye bağlar. Ehliyeti geri alınan personel resmi araçta da direksiyona geçemez, müdürlüğün bu bilgiyi gecikmeden öğrenmesi görev planını korur. Birden çok personel değerlendirmeye gönderilecekse ekip vardiyalarına göre ardışık saatler istenir.
Zabıta personeli raporu nasıl alır?
Zabıta ya da belediye personeli için ayrı bir test bataryası yoktur, ticari sürücülere uygulanan 12 testin tümü uygulanır. Değerlendirme onaylı psiko-teknik cihazında, sorumlu psikolog eşliğinde ve kamera kaydı altında yürütülür. Süre kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna ve cihazın norm değerlerine bağlı olarak 60 ila 90 dakikadır.
Personel kimliğinin aslı ile kimlik ve ehliyet fotokopisiyle gelir, motosiklet ekibindeki personel de aynı testlere girer. Cihaz direksiyon, pedallar ve tepki tuşlarından oluşur, bilgisayar bilgisi gerekmez ve her bölümün başında bir deneme turu yapılır. Rapor psikolog imzasıyla test günü teslim edilir.
Sonraki adımlar personelin kendi sorumluluğundadır. Rapor tarihinden başlayarak 45 gün içinde devlet ya da özel bir hastanede psikiyatri uzmanına yüz yüze muayene olunur, bu süre kaçarsa 6 ay boyunca yeniden teste girilemez. Muayeneden sonra kayıt e-Devlet'e düşer ve personel barkodlu belgeyi zabıta müdürlüğüne iletir. Sonuca katılmayan kişi 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edebilir.
Zabıta personelinin raporu nereden alınır?
Belediyenin insan kaynakları birimi, zabıta eğitim birimi ya da şoförlü kiralama yapan yüklenici psikoteknik raporu düzenleyemez. Rapor yalnız İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır, hastane ise test yapmaz, yalnızca psikiyatri muayenesiyle onay verir. Sürücü kursu ya da internetten test sunan bir site de rapor veremez, değerlendirme yüz yüze yapılır.
2022'den bu yana Kaynarca'da hizmet veren merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Değerlendirme için ikamet şartı aranmadığından personelin hangi ilçede oturduğu fark etmez. Sultanbeyli yaklaşık 10 km uzaklıktadır ve Kurtköy ile Pendik bağlantı yollarıyla gelinir, toplu taşımayı kullanan personel Marmaray Kaynarca istasyonundan yaklaşık 800 metre yürür.
Sık sorulanlar
İlgili yazılar
