Cenaze aracı şoförü psikoteknik raporunu yasal zorunluluk olarak almaz, araç cenaze aracı olarak tescilliyse ve yalnızca cenaze nakli yapıyorsa bu taşıma Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 2/3-g bendiyle kapsam dışıdır. Raporu belediye ya da firma işe alım şartı olarak isteyebilir. Cenaze yakınlarını bedel karşılığı otobüsle taşıyan şoför ise raporunu 5 yılda bir yeniler.
İstisna hangi iki şarta bağlı?
Bent altı dingilin üzerindeki lastik tekerlekli vinçleri, cenaze araçlarını, ambulansları ve naklen yayın araçlarını birlikte sayar, ancak istisna kendiliğinden işlemez. Mezarlık Yerlerinin İnşaası ile Cenaze Nakil ve Defin İşlemleri Hakkında Yönetmeliğin 29. maddesi genel araçlarla cenaze naklini de, cenaze nakline mahsus araçların başka amaçla kullanılmasını da yasaklar. Tabut için yer açılmış sıradan bir panelvan bu işte kullanılamaz. Kurumun denetleyeceği iki koşul şunlardır.
- Tescil. Araç cenaze aracı olarak tescil edilmiş olmalıdır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 3. maddesi cenaze arabasını, cenaze taşımak için tasarlanmış ve özel ekipmanı bulunan SD kodlu motorlu araç olarak tanımlar.
- Amaca uygun kullanım. Aynı araçla malzeme ya da yolcu taşınırsa taşıma istisnanın dışına çıkar.
Belediyenin kendi aracında ve özel firmada durum ne?
Belediyenin resmi tescilli cenaze aracı iki bentten birden yararlanır, hem (ç) hem (g) bendi taşımayı kapsam dışında bırakır. 34. maddenin birinci fıkrasının son cümlesi gereği bu aracı süren kamu personelinden SRC aranmaz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2021 tarihli görüşü kamu personelinden SRC ve psikoteknik raporu alma zorunluluğu bulunmadığını değerlendirir, raporu isteyip istemeyeceğine cenaze hizmetini yürüten kurum karar verir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesi mezarlıkları işletmeyi ve defin hizmetlerini büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayar. Mezarlık yönetmeliğinin 29. maddesi cenaze nakil aracı, tabut ve benzeri donanımın teminini belediyelere verir, belediye bu görevi kendisi ya da izin vereceği özel şirketler eliyle yerine getirebilir. 31. madde belediye sınırları içindeki naklin belediyece yapılacağını ya da yaptırılacağını söyler.
İstanbul'da cenaze nakli İBB'nin mezarlık birimleri üzerinden yürür. İBB Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, şehir içi ve şehirlerarası cenaze nakil hizmetlerinde kullanılmak üzere Mezarlıklar Daire Başkanlığına şoförlü araç tahsis ettiğini yazar. Yönetmelik şoför için psikoteknik saymaz, ancak belediyenin firmaya verdiği izin ve sözleşme ek belge isteyebilir ve izin şartları belediyeden belediyeye değişebilir. Özel cenaze nakil firmasının personel dosyasını bu izin şartlarına göre kurması gerekir.
Şehirlerarası nakilde ve yakınları taşıyan otobüste ne değişir?
Mezarlık yönetmeliği şehir dışı nakilde şoförden değil, araçtan ve cenazeden belge ister. Nakli planlayan birimin aşağıdaki üç maddeyi birlikte gözetmesi gerekir.
Yakınların taşınması ise cenaze aracı istisnasına girmez, yolcu taşımacılığıdır. Bedel karşılığı yapılıyorsa firma yetki belgesi alır ve otobüsü süren şoför 34/1-e gereği 5 yılda bir rapor yeniler. Taşıma belediyenin kendi resmi otobüsüyle yapılıyorsa (ç) bendi yeniden devreye girer ve karar kuruma kalır. Aynı kurumda cenaze aracını süren personel ile yakınları taşıyan otobüs şoförü bu yüzden farklı kurallara bağlı olabilir.
- Nakil tabutu, 27. madde. Başka yerleşim yerine götürülecek cenaze, yolda sarsılmayacak ve koku ile sıvı akıntısına izin vermeyecek biçimde iç yalıtımı yapılmış nakil tabutuyla taşınır.
- Soğutma, 30. madde. Başka yerleşim yerine cenaze taşıyan araçta soğutma tertibatı bulunur, uygun tertibatla bir araçta birden fazla cenaze taşınabilir.
- Cenaze yol izin belgesi, 32. madde. İl dışı nakilde belediyenin sağlık işleri biriminden ya da köy muhtarından, tabutlamanın usulüne uygun yapıldığını da gösteren EK-3'teki belge alınır.
İlanlarda hangi belgeler yazıldı?
Örnekler İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iştiraklerinin ilan platformundan alınmıştır. Üçünde de psikoteknik yer alır, bu mevzuatın değil işverenin şartıdır. İlanlar ayrıca sürücü geçmişine bakar, ölümlü ya da yaralanmalı kazada asli kusur, ceza puanı nedeniyle ehliyet kaybı ve alkollü sürüş cezası gibi kayıtlar sorulur.
- Cenaze aracı şoförü, Kasım 2019, B sınıfı sürücü belgesi, SRC ve psikoteknik belgesi
- Cenaze hizmetleri için şehirlerarası otobüs şoförü, Temmuz 2022, D ya da E sınıfı sürücü belgesi, SRC 2 ile 4 ya da SRC 1 ile 3, psikoteknik belgesi, en az 5 yıl aktif araç kullanımı
- Mezarlık sahaları için ağır vasıta şoförü, Mart 2026, B, C ve CE sınıfı sürücü belgesi, psikoteknik, SRC 2 ya da SRC 4
Cenaze birimi şoför dosyasını nasıl kurmalı?
İlk adım araç listesini tescile göre ayırmaktır. SD kodlu cenaze aracını süren şoför, yakınları taşıyan otobüsün şoförü ve mezarlık sahalarında kamyon kullanan şoför aynı birimde çalışsa bile dosyaları farklı kurallara göre kurulur. Otobüs yetki belgeli bir işte kullanılıyorsa onun şoförü için rapor zorunludur ve beş yıllık bitiş tarihi izlenmelidir.
Cenaze aracı şoföründe rapor kurum tercihiyse bu tercih ilana ve görev tanımına yazılmalıdır. Özel firma için belirleyici olan belediyeden alınan izin ve sözleşmedir, firma yetkilisi bu metinlerde şoför için hangi belgenin istendiğini okuyup dosyayı ona göre kurar. Dosyada raporun barkodlu e-Devlet belgesi ve bitiş tarihi bulunur, test ayrıntıları tutulmaz.
Cenaze hizmeti beklenmedik saatlerde yoğunlaştığı için değerlendirme randevusu hizmeti aksatmayacak bir güne alınmalıdır. Birden çok şoför gönderilecekse saatler ardışık ayrılır ve cenaze aracı nöbeti boş bırakılmaz.
Cenaze aracı şoförü raporu nasıl alır?
Cenaze aracı şoförüne uygulanan batarya ticari sürücülerinkiyle aynıdır ve 12 testten oluşur. Değerlendirme sorumlu psikolog eşliğinde, onaylı psiko-teknik cihazında yapılır, her bölümün başında bir deneme turu vardır ve süre kişiye göre 60 ila 90 dakika arasında değişir. Bilgisayar bilgisi gerekmez.
Raporun işe alım dosyası için istendiğini randevuda belirtmek yeterlidir, yanınıza kimliğin aslı ile kimlik ve ehliyet fotokopisini alın. Psikolog imzalı rapor aynı gün verilir. Psikoteknik raporu, rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde yapılan psikiyatri muayenesinden sonra e-Devlet'e işlenir, kurumun ilan takvimi buna göre planlanmalıdır. Başvuru tarihine yetişmesi gereken aday testi ilanın son günlerine bırakmamalıdır.
İki süre adayın hakkını doğrudan etkiler. 45 gün içinde psikiyatri uzmanına başvurmayan kişi 6 ay boyunca yeniden teste alınmaz. Olumsuz sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edilebilir, itiraz etmeyen kişi ise 2 yıl beklemek zorunda kalır. Bu süreler kişiye bağlıdır, başka bir merkeze gitmek onları kısaltmaz. Gözlük ya da lens kullanan aday teste onunla girmeli, cenaze nöbetinden çıkıp uykusuz gelmemelidir.
Cenaze aracı şoförü raporu nereden alır?
Mezarlık müdürlüğü, belediyenin cenaze birimi ya da ilanı yayımlayan şirket raporu düzenlemez. Rapor yalnız İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır, hastane ise testi yapmaz, yalnızca psikiyatri onayını verir. Sürücü kursu, danışmanlık ofisi ya da internet sitesi de rapor veremez, test yüz yüze ve kamera kaydıyla yapılır.
Merkezimiz Pendik Kaynarca'dadır, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır ve cenaze hizmetlerinde çalışacak adayları ticari sürücülerle aynı düzende değerlendirir. 2019 tarihli İBB cenaze aracı şoförü ilanı Anadolu Yakası için Kartal ve çevresinde oturan adayları arıyordu, Kartal ve Pendik çevresindeki mezarlıklarda ya da cenaze birimlerinde çalışanlar için Pendik Kaynarca kısa bir yoldur. Marmaray Kaynarca istasyonundan merkeze yürüme mesafesi yaklaşık 800 metredir.
Sık sorulanlar
İlgili yazılar
