Yetki belgesindeki harf şoförün SRC türünü değiştirir, psiko-teknik raporunu değiştirmez. Yolcu taşıyan A, B ve D belgeli işletmelerde sürücü SRC1 ya da SRC2, eşya taşıyan C, K, L, M ve N belgeli işletmelerde SRC3 ya da SRC4 taşır. Rapor hepsinde beş yılda bir yenilenir, yalnızca P belgeli kuryede şart 1 Ocak 2027'de başlar.
Yetki belgesi firmanın, rapor sürücünün belgesidir
Yetki belgesini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı taşımacılık, lojistik, kargo, kurye ya da terminal işi yapacak kişi ve şirketlere verir. Belgeye bağlı her araç taşıt belgesinde görünür. Sürücü bu iznin sahibi değil, kayıtlı aracı kullanan kişidir.
Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34. maddesi belge harfine bakmaz, kapsamdaki aracı kullanan herkeste aynı nitelikleri arar. İşe uygun SRC belgesi (34/1-a), uyuşturucu, silah, insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmak (34/1-d) ve beş yılda bir yenilenen psiko-teknik raporu (34/1-e) bu niteliklerdir. Takograf zorunlu araçta sürücünün kendi adına düzenlenmiş takograf sürücü kartı da gerekir.
40. maddenin 28. fıkrası bu nitelikleri taşımayan birini direksiyona oturtmamayı belge sahibinin görevi sayar. Bu yüzden insan kaynakları biriminin soracağı ilk soru aracın hangi belgeye kayıtlı olduğudur. Yaş da SRC üzerinden işler, 66 yaşından sonra ilk kez SRC verilmez, 66 yaşını dolduranın belgesi sağlık ve psiko-teknik raporuyla yeniden geçerli yapılır ve 69 yaşında sona erer.
Yolcu ve eşya belgelerinde hangi SRC aranır?
SRC1 uluslararası, SRC2 yurt içi yolcu taşımacılığı içindir ve SRC1 sahibi SRC2'yi de almış sayılır. Eşyada SRC3 uluslararası, SRC4 yurt içi belgedir ve SRC3 sahibi SRC4'ü de almış kabul edilir. Tersi iki grupta da geçerli değildir. Aşağıdaki bütün belgelerde psiko-teknik raporu beş yılda bir istenir.
D3 belgesine kendi tarım alanında çalışacak mevsimlik tarım işçilerinin taşınması 16 Mayıs 2026 değişikliğiyle eklenmiştir. Belediye sınırları içindeki taksi, dolmuş, hatlı minibüs ve özel halk otobüsü ise çoğunlukla bu belgelerle değil, belediyenin kendi izin ve şoför kartı düzenlemeleriyle çalışır. Tehlikeli madde taşıyan sürücünün dosyasına o mevzuatın istediği belgeler ayrıca eklenir, bunlar SRC'nin ve raporun yerini doldurmaz. Ruhsatında özel amaçlı taşıt yazan oto kurtarıcılar da K1 belgesiyle, asgari kapasite aranmadan çalışır.
- A1, otomobille yurt içi tarifeli ya da tarifesiz yolcu, SRC2
- A2, otomobille uluslararası tarifesiz yolcu, SRC1
- B1 ve B2, otobüsle yurt içi ya da uluslararası tarifeli (B1) ve tarifesiz (B2) yolcu, yurt içinde SRC2, yurt dışı seferde SRC1
- B3 ve D3, kendi personeli, diyaliz hastası ya da özel eğitim öğrencisi için hususi taşıma, yapılan işe göre SRC2 ya da SRC1
- D1, otobüsle yurt içi tarifeli yolcu, SRC2
- D2, otobüsle yurt içi tarifesiz yolcu, tur ve gezi, SRC2
- D4, il içi ve 100 kilometreye kadar şehirlerarası tarifeli ya da tarifesiz yolcu, SRC2
- C1, yurt içi ya da uluslararası hususi eşya taşıması, yurt içinde SRC4, yurt dışında SRC3
- C2 ve C3, yurt içi ya da uluslararası ticari eşya (C2) ve taşınma eşyası (C3), yurt içinde SRC4, yurt dışında SRC3
- K1 ve K3, yurt içi ticari eşya (K1) ve taşınma eşyası (K3), SRC4
- K2, yurt içi hususi eşya taşıması, SRC4
- L1 ve L2, lojistik işletmeciliği, L2'de uluslararası da, yurt içinde SRC4, yurt dışında SRC3
- M1 ve M2, tarifeli kargo işletmeciliği, yurt içinde SRC4, yurt dışında SRC3
- N1 ve N2, nakliyat ambarı işletmeciliği, SRC4
Kurye, servis ve tek kamyonetli esnafta ne değişiyor?
P1 il içinde ve farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında, P2 bir ya da birden çok ilde aynı sınırlar içinde kurye işletmeciliğini kapsar. Motosiklet ya da mopedle gönderi taşıyan sürücüden SRC KURYE istenir. Geçici 2. maddenin 12. fıkrası, bu belgelere kayıtlı aracı kullanandan SRC, psiko-teknik raporu ve kurye faaliyet belgesini 1 Ocak 2027'ye kadar aramaz. P belgesine kayıtlı kamyonet ya da otomobilde hangi SRC türünün alınacağı yönetmelikte açıkça yazmaz, çünkü SRC KURYE yalnız motosiklet ve moped için tanımlanmıştır.
S belgesi 15 Mayıs 2025'te ticari yurt içi servis taşımacılığı için getirilmiştir. Bu belgeyle çalışan servis sürücüsü SRC2 ve beş yıllık rapor taşır. Yalnızca belediye sınırları içinde çalışan servislerde belediyenin ve UKOME'nin kararları, okul servislerinde Okul Servis Araçları Yönetmeliği de belirleyicidir. S belgesine otomobil cinsi taşıt kaydedilemez.
34. maddenin birinci fıkrasının son cümlesine göre adına C1 ya da K2 belgesi düzenlenmiş gerçek kişinin taşıt belgesinde tek kamyonet kayıtlıysa ve onu kendisi kullanıyorsa SRC aranmaz. Tek kamyonetiyle kendi atölyesinin malzemesini taşıyan usta SRC almadan çalışabilir, ama aracı bir çalışanı kullanmaya başlarsa, belgeye ikinci araç eklenirse ya da belge şirket adına alınırsa istisna sona erer. Psiko-teknik raporu bu ustadan da beş yılda bir istenir. N1 sınıfı kamyonetle ticari olmayan eşya taşımak ise 2. madde gereği bütünüyle kapsam dışıdır.
Hangi belgede UETDS bildirimi yapılır?
Bildirim yapılan her seferde sürücü bilgisi de sisteme girilir. Aşağıdaki sıralama yönetmeliğin 24 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki metnine dayanır, Bakanlık bildirimlerle ilgili ayrıca düzenleme yapabilir.
- A1, A2, B2 ve D2 tarifesiz seferlerde bildirim vardır, kalkıştan 1 saat önce, havalimanından başlayan seferde 2 saat önce yapılır (md. 40/3).
- A1, B1 ve D1 tarifeli seferlerde bildirim seyahat başlayıncaya kadar yapılır (md. 40/4).
- D4 belgesi 16 Mayıs 2026'da bildirim listesinden çıkarılmıştır.
- C3, K1, K3, L1, L2, N1 ve N2 belgelerinde bildirim taşıma başlayıncaya kadar yapılır (md. 40/6).
- C1 ve K2 belgelerinde yalnızca tehlikeli madde taşınıyorsa bildirim yapılır (md. 40/6).
- T1 ve T2 belgelerinde terminal giriş ve çıkışları 24 saat içinde bildirilir (md. 44/6).
- B3, D3, C2, M1, M2, P1, P2 ve S belgeleri için 40. maddede bildirim fıkrası bulunmaz.
Firmanın dosyasında ne bulunur, denetimde ne sorulur?
Belge sahibinin kendisi direksiyona geçerse sürücüden istenen her şey ondan da istenir. Sahiplik muafiyet getirmez, tek ayrıksı durum tek kamyonetli C1 ve K2 gerçek kişilerindeki SRC istisnasıdır. Raporu olmayan sürücü için idari para cezası uygulanır ve hangi hükmün işletildiğini tutanaktaki madde gösterir, denetimde bakılan da basılı kart değil e-Devlet kaydıdır.
Şoför dosyasını yeni kuran ya da belge türü değişen firma aşağıdaki kontrol listesini her şoför için tek satırda işaretleyebilir. Rapor bitişine üç ay kala yenileme randevusu planlanır, filolarda randevular sefer programına göre gün içine yayılır ve araçlar aynı anda seferden çekilmez. Yönetmelik ayrıca ceza puanının altı ayda bir Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenilmesini ve her şoförün yılda en az 7 saat güvenli sürüş eğitimi almasını ister.
- Ehliyet sınıfı kullanılacak taşıta uygun mu
- SRC türü yetki belgesinin kapsamıyla örtüşüyor mu, yurt dışı sefer varsa SRC1 ya da SRC3 mü
- Psiko-teknik raporu e-Devlet'te görünüyor mu, beş yıllık sürenin bitişine ne kadar kaldı
- Takograf kartı şoförün kendi adına mı
- Adli sicil kaydı 34/1-d'de sayılan suçlar yönünden temiz mi
- Ceza puanı sorgusu son altı ayda yapıldı mı, yıllık güvenli sürüş eğitimi tamamlandı mı
Yeni başlayan şoför belgelerini hangi sırayla tamamlar?
Şoförün soracağı soru genellikle hangi belgenin önce alınacağıdır. Ehliyet ve SRC eğitimi zaman aldığı için önce gelir, psiko-teknik değerlendirme ise tek günde biter ve sıranın sonuna yakın yapılabilir. Rapor beş yıl geçerli olduğundan işe girmeden birkaç ay önce alınması süre kaybettirmez.
Değerlendirme günü şoför kimliğinin aslı ile kimlik ve ehliyet fotokopisini getirir. Onaylı cihazda sorumlu psikolog eşliğinde 12 test yapılır, her bölümden önce deneme turu vardır ve toplam süre kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna göre 60 ila 90 dakika arasında değişir. Psikolog imzalı rapor aynı gün verilir.
- Araca uygun sınıfta sürücü belgesini alın.
- Belge türüne uygun SRC eğitimini tamamlayıp sınavı geçin.
- Ruhsatlı merkezde psiko-teknik değerlendirmeye girin.
- Rapor tarihinden itibaren 45 gün içinde psikiyatri uzmanına yüz yüze muayene olun.
- Kaydın e-Devlet'e düştüğünü görün, barkodlu belgeyi firmaya verin.
- Takograf zorunlu araçta kendi adınıza sürücü kartı çıkarın.
Rapor nereden alınır, belge danışmanı ya da SRC kursu verebilir mi?
Veremez. Yetki belgesi işlemlerini yürüten danışmanlık ofisi, SRC eğitimini veren kurs ya da sürücü kursu psiko-teknik raporu düzenleyemez. Rapor yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezinden alınır, hastane ise testi yapmaz, yalnızca psikiyatri onayını verir. Test yüz yüze ve kamera kaydıyla uygulandığı için online ya da şoför gelmeden rapor olmaz.
Merkezimiz Kaynarca'da İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı olarak çalışır, yetki belgesi, SRC ya da UETDS işlemi yapmaz, yalnızca değerlendirmeyi yapıp raporu düzenler. Ruhsatlı bir merkezden alınan rapor ülke genelinde geçerlidir, bu yüzden farklı illerde sefer yapan filonun şoförleri raporlarını kendilerine yakın onaylı merkezden de alabilir.
Deposu Anadolu Yakası'nın kuzeyinde olan filolar için yol TEM üzerinden geçer. Sancaktepe yaklaşık 12,9 km, Ümraniye yaklaşık 21,6 km uzaklıktadır, TEM'den inen sürücü Kurtköy bağlantısıyla Pendik'e iner. Toplu taşımayla gelen şoför bu ilçelerden Marmaray ya da M4'e aktarma yapar.
Sık sorulanlar
İlgili yazılar
